Daucus carota of Wilde peen
Daucus carota is een bekende schermbloem uit de familie Apiaceae, die in het Nederlands Wilde peen heet en voorkomt in droge graslanden, bermen, dijken en duinen. De plant wordt 30-90 cm hoog en vormt eerst een rozet met diep ingesneden, drievoudig geveerde bladeren. In het tweede jaar groeit hieruit een hoge, stevige stengel met witte bloemschermen, waarbij de wortel als voedingsbron dient. Deze wortel is een penwortel, wit en minder vlezig dan gekweekte rassen. De wilde wortel kan na het eerste jaar verhouten en scherper smaken, en is dan niet meer geschikt voor oogst.
De bloemschermen zijn naar binnen gebogen en lijken op een mandje of worden ook wel vogelnestje genoemd. De vorm van de bloemen, bladeren en vruchtstructuren is belangrijk voor de herkenning van de soort. Bij vruchtvorming zijn de elliptische vruchten aan de top met vier rijen lange, hakige stekels bezet (top hakige stekels bezet), wat een onderscheidend kenmerk is. De bloemschermen vertonen kleurvariatie, vooral bij de variant Daucus carota 'Dara', die bloemen in bordeauxrood, roze en wit laat zien. De stengels komen boven de rest van de beplanting uit en geven een echte “bermsfeer” in de tuin. De bloemen trekken veel bijen, vlinders, zweefvliegen en andere nuttige insecten aan, en vormen een voedselbron voor insecten, vogels en kleine zoogdieren. Vaak zit er in het midden van het scherm één donkerder bloemetje, een grappig detail van Wilde peen.
Daucus carota is van oorsprong inheems in Zuidwest-Azië en Zuid-, West- en Centraal-Europa, en is tegenwoordig een zeer algemene soort in Nederland, vooral in bermen. De plant is rijk aan caroteen en vitamine B. De wortel is eetbaar, rauw of gekookt, en werd medicinaal gebruikt, hoewel er minder wetenschappelijk bewijs is voor traditionele toepassingen. Raadpleeg altijd een expert. Daucus carota wordt sinds de 14e eeuw als voedselbron gebruikt in Europa en is de voorouder van de gekweekte wortel; de moderne oranje wortel is het resultaat van eeuwenlange selectie. De plant heeft meestal een tweejarige (twee) cyclus, maar kan onder bepaalde omstandigheden ook meerjarig zijn, en heeft kou nodig om te bloeien.
Standplaats Daucus carota
Daucus carota houdt van zon en een droge, voedselarme bodem; hoe meer zonlicht, hoe steviger de planten worden en hoe rijker de bloei. Voor een goed resultaat is het belangrijk dat de grond los en onkruidvrij is. Een open plek zonder veel schaduw van struiken of bomen is daarom het beste. De plant past goed in een natuurtuin, in een bloemenweide of langs de rand van een losse border. Hij geeft daar dezelfde uitstraling als een bloemrijke wegberm. Wilde peen heeft geen bijzondere eisen voor de grondsoort, zolang die maar niet zwaar en nat blijft.
Wortels worden gekweekt voor hun eetbare wortels en de schermbloemen trekken bijen, vlinders en andere insecten aan. Ze zijn eenvoudig te kweken in tuinen of bakken. Daucus carota zaden zijn verkrijgbaar in verschillende inhoud en hoeveelheden, waarbij de prijs varieert op basis van de bestelde hoeveelheid.
Daucus carota snoeien en onderhouden
Daucus carota is makkelijk te onderhouden. Wilt u uitzaaien beperken, knip dan de bloemstengels weg zodra de schermen zijn uitgebloeid. Als ze blijven staan vormen zich zaden en kunnen er nieuwe plantjes verschijnen. In de winter sterft het bovengrondse deel af. Haal in het vroege voorjaar de oude stengels weg, zodat nieuwe rozetten de ruimte krijgen. Overtollige zaailingen kunt u heel eenvoudig uittrekken of verplaatsen naar een andere plek in de border. Houd er echter rekening mee dat Daucus carota een penwortel heeft, waardoor verplanten lastig kan zijn.
Het gebruik van de wortels van Daucus carota is veelzijdig: ze kunnen rauw, gekookt, in soepen, stoofschotels en taarten gegeten worden.
Veelgestelde vragen over Daucus carota:
Is Wilde peen een vaste plant?
Antwoord:
Daucus carota is een tweejarige plant, wat betekent dat de plant meestal twee jaar nodig heeft om haar volledige levenscyclus te voltooien. In het eerste jaar vormt de plant een wortelrozet en in het tweede jaar, na een koude periode, bloeit en zaait ze. Deze koude periode is noodzakelijk om de bloei in het tweede jaar te stimuleren. Hoewel Daucus carota doorgaans tweejarig is, kan de plant onder bepaalde omstandigheden meerjarig zijn en langer overleven, bijvoorbeeld als de groei wordt verstoord of bij milde winters.
Waar is Wilde peen goed voor?
Antwoord:
Daucus carota, ook bekend als Wilde peen, wordt al eeuwenlang gebruikt voor verschillende doeleinden. De plant wordt vooral gekweekt vanwege de eetbare wortels, die als voedsel dienen. Daarnaast worden de schermbloemen vaak gebruikt in boeketten vanwege hun sierwaarde en het feit dat ze insecten aantrekken. Het gebruik van de bloemen in een boeket is populair bij tuinliefhebbers en floristen.
Naast het culinaire gebruik van de wortels, heeft Daucus carota ook een belangrijke ecologische functie: de bloemen trekken nuttige insecten aan, wat bijdraagt aan de biodiversiteit in de tuin. De plant wordt dus zowel gebruikt voor voedsel, als voor het samenstellen van boeketten en voor ecologisch gebruik in de tuin.
